Sang Raja yang Penuh Cinta Khotbah Minggu 22 November 2026

9 November 2026

Minggu Kristus Raja
Stola Putih

Bacaan 1: Yehezkiel 34 : 11 – 16, 20 – 24
Mazmur: Mazmur 95 : 1 – 7a
Bacaan 2: Efesus 1 : 15 – 23
Bacaan 3: Matius 25 : 31 – 46

Tema Liturgi: Sang Raja yang Penuh Cinta
Tema Khotbah: Sang Raja yang Penuh Cinta

Penjelasan Teks Bacaan
(Tidak perlu dibaca di mimbar, cukup dibaca saat mempersiapkan khotbah)

Yehezkiel 34 : 11 – 16, 20 – 24
Di tengah puing-puing kehancuran bangsa Israel yang sedang menjalani masa pembuangan di Babel, nabi Yehezkiel menyampaikan kritik tajam terhadap para pemimpin mereka. Dalam budaya Timur Kuno, istilah “gembala” juga merupakan gelar bagi seorang raja. Kehancuran ini menyingkap tabir kebobrokan para pemimpin Israel. Selama ini, mereka yang seharusnya menjadi pelindung bagi yang lemah namun justru menjadi penindas yang egois. Mereka membiarkan rakyatnya tercerai-berai hingga menjadi mangsa bagi bangsa lain, sementara mereka sendiri sibuk memperkaya diri. Karena kepemimpinan yang lalai dan korup ini tidak lagi dapat ditoleransi, Allah sendiri yang turun tangan untuk menjatuhkan penghakiman. Ia tidak lagi menunggu domba-domba-Nya yang tersesat untuk pulang dengan sendirinya. Melalui serangkaian tindakan agresif dan penuh kasih, Allah mengambil peran sebagai Gembala Sejati.

Dalam janji-Nya di ayat 11, Dia menyatakan pengambil-alihan kekuasaan secara total. Allah memposisikan diri-Nya sebagai Gembala yang baru untuk memperbaiki malapetaka yang diciptakan oleh para pemimpin sebelumnya. Jika pemimpin terdahulu menyebabkan kehancuran, Allah justru hadir dengan serangkaian tindakan pemulihan yang nyata. Ia tidak hanya diam, melainkan aktif bergerak: Mencari dan menyelamatkan mereka dari bahaya. Mengumpulkan dan membawa pulang mereka yang tersesat. Membalut dan menguatkan yang terluka dan lemah (Ay. 12 – 16).

Namun, kasih ini dibarengi dengan keadilan yang tegas bahwa Allah secara eksplisit menyatakan akan menghukum mereka yang “gemuk dan kuat” (Ay. 20), yakni para penguasa yang mengeksploitasi penderitaan sesamanya. Intervensi Allah tidak hanya berhenti pada hubungan vertikal antara Allah dan umat-Nya, tetapi juga menyasar hubungan horizontal antar manusia. Allah menghakimi “domba-domba kuat” yang bersikap semena-mena, menggunakan kekuatan ekonomi dan sosial mereka untuk menyisihkan kaum yang lemah. Sebagai solusi jangka panjang atas kegagalan sistemik ini, Allah menjanjikan kehadiran seorang “Gembala Tunggal” dari garis keturunan Daud (Ay. 23-24). Karena Daud sendiri telah lama tiada saat nubuatan ini ditulis, sosok ini menjadi simbol harapan akan datangnya Mesias. Dalam perspektif iman Kristen, janji ini menemukan penggenapannya yang utuh dalam diri Yesus Kristus, Sang Gembala atau Raja Yang Baik.

Efesus 1 : 15 – 23
Narasi ini dimulai dari sebuah surat pribadi yang hangat, di mana Paulus membawa Jemaat Efesus ke dalam ruang doanya. Setelah sebelumnya menguraikan kekayaan berkat rohani yang melimpah (Ay. 3-14), Paulus berhenti sejenak untuk bersyukur. Namun, ada yang unik dari syukurnya bahwa ia tidak bersyukur secara umum, melainkan karena ia mendengar bukti nyata dari iman dan kasih jemaat tersebut. Baginya, iman yang sejati kepada Tuhan Yesus tidak akan pernah berhenti pada hubungan vertikal dengan Tuhan saja, melainkan pasti terwujud secara horizontal dalam tindakan kasih kepada sesama (Ay. 15).

Paulus kemudian membawa pikiran jemaat dari situasi lokal mereka menuju realitas kosmis yang lebih luas. Ia tidak meminta agar jemaat diberikan kekayaan materi, melainkan memohon agar “mata hati” mereka tercerahkan oleh Roh Hikmat (Ay. 17). Ia ingin setiap orang percaya menyadari tiga hal besar: pengharapan masa depan yang pasti, betapa berharganya posisi mereka sebagai milik Allah, dan kedahsyatan kuasa Allah yang bekerja di dalam diri mereka (Ay. 18-19). Kuasa yang dimaksud Paulus bukanlah sekadar kekuatan batin, melainkan kuasa yang sama dahsyatnya dengan yang membangkitkan Kristus dari kematian (Ay. 20). Di sinilah Paulus menyentuh tema yang sering membuat kita manusia modern merasa asing, konflik dengan “penguasa dan otoritas.” Di dunia saat ini, kita sering menyempitkan istilah ini hanya pada lembaga politik atau pemerintahan. Namun bagi Paulus, kuasa-kuasa ini mencakup kekuatan abstrak yang jauh lebih besar dan sering kali berada di luar kendali manusia. Secara kasat mata di bumi, penguasa dunia seperti Pilatus mungkin tampak telah mempermalukan Tuhan Yesus di kayu salib. Namun Paulus menegaskan sebaliknya melalui salib, Tuhan Yesus justru sedang melucuti dan mengalahkan kekuatan kegelapan yang membelenggu umat manusia. Kristus kini telah ditinggikan di atas segala nama, duduk di posisi otoritas tertinggi, jauh di atas segala kekuatan yang sering kali mendatangkan malapetaka dalam hidup manusia. Sebagai penutup (Ay. 22-23) Paulus menghubungkan kembali kemegahan kosmis ini dengan realitas gereja. Meskipun Kristus adalah penguasa alam semesta, Ia diberikan kepada jemaat sebagai “Kepala.” Ini berarti jemaat bukan sekadar organisasi formal, melainkan sebuah organisme Tubuh Kristus yang menjadi tempat di mana kepenuhan Tuhan hadir secara nyata di bumi.

Matius 25 : 31 – 46
Kisah ini merupakan puncak agung dari seluruh pengajaran Tuhan Yesus, yang menggambarkan transisi dramatis dari kedatangan-Nya yang pertama dalam kerendahan hati di palungan menuju kedatangan-Nya yang kedua sebagai Anak Manusia yang bertakhta dalam kemuliaan absolut. Diapit oleh bala tentara malaikat, Tuhan Yesus tidak lagi hadir sebagai rabi yang lembut, melainkan sebagai Hakim Semesta Alam yang memegang otoritas mutlak untuk memisahkan seluruh bangsa layaknya seorang gembala memisahkan domba dari kambing (Ay. 31 – 33). Pemisahan ini menjadi titik temu antara teologi akhir zaman dan etika sosial, di mana kesiapan batin dan tanggung jawab karunia yang diajarkan sebelumnya kini diuji melalui buah nyata dari iman tersebut.

Inti dari penghakiman ini terletak pada sebuah rahasia ilahi yang mengejutkan, di mana Sang Raja ternyata hadir secara inkognito (dari bahasa latin yang artinya tersembunyi) di dalam diri mereka yang paling hina dan termarginalkan. Kriteria yang digunakan bukan berdasarkan kedalaman pengetahuan teologis atau kemegahan ritual, melainkan pada belas kasih konkret memberi makan yang lapar, menyambut orang asing, dan mengunjungi mereka yang terisolasi di penjara (Ay. 34-36). Dalam narasi ini, Tuhan Yesus mengidentifikasi diri-Nya secara total dengan penderitaan manusia, sehingga setiap tindakan kasih yang ditujukan kepada sesama yang menderita dianggap sebagai pelayanan langsung kepada takhta surgawi.

Puncak dari drama ini adalah keterkejutan yang dialami oleh kedua belah pihak di hadapan takhta, baik dari kelompok domba (Ay. 37 – 39) maupun kelompok kambing (Ay. 44). Kelompok “Domba” atau orang benar adalah mereka tidak sadar telah melayani Tuhan. Bagi mereka, menolong sesama telah menjadi gaya hidup yang spontan, bukan sebuah strategi untuk mendapatkan tiket ke surga. Inilah kasih yang tulus tanpa pamrih. Sementara kelompok “Kambing” terjebak dalam dosa kelalaian, bukan karena melakukan kejahatan aktif (seperti membunuh atau mencuri), melainkan karena gagal mengenali wajah Tuhan dalam diri orang miskin. Membiarkan kesempatan berbuat baik lewat begitu saja karena menganggap remeh orang yang menderita. Pada akhirnya, hal ini menegaskan bahwa warisan Kerajaan Allah diberikan kepada mereka yang imannya mampu menembus batas-batas ego untuk melayani sesama, membuktikan bahwa keselamatan kekal adalah konsekuensi logis dari bagaimana seseorang merespons kehadiran Kristus yang menyamar di tengah dunia yang menderita.

Benang Merah Tiga Bacaan
Sang Raja yang penuh cinta adalah penguasa semesta yang menyatakan otoritas mutlak-Nya bukan melalui penindasan, melainkan melalui inisiatif untuk mencari yang terhilang, memulihkan yang terluka, dan secara mengejutkan memilih untuk menyamarkan kemuliaan-Nya di dalam diri orang-orang yang paling hina, sehingga setiap tindakan kasih konkret kita kepada sesama yang menderita menjadi bukti nyata dari iman yang mengakui kedaulatan Yesus Kristus sebagai Raja atas segala kuasa.

 

Rancangan Khotbah: Bahasa Indonesia
(Ini hanyalah sebuah rancangan khotbah, silakan dikembangkan sesuai dengan konteks jemaat masing-masing)

Pendahuluan
Hari ini, di seluruh dunia, gereja merayakan Minggu Kristus Raja Semesta Alam. Ini adalah puncak dari kalender liturgi kita sebelum kita memasuki masa Adven. Namun, ketika kita mendengar kata “Raja” apa yang terlintas di pikiran kita? Mungkin seorang penguasa dengan mahkota emas, duduk di takhta tinggi, di kelilingi pengawal, dan mengeluarkan perintah dengan tegas. Bagi kita yang hidup di zaman modern dan negara demokrasi, istilah tentang “seorang raja” sebenarnya terasa aneh dan asing. Kapan terakhir kita melihat raja yang duduk di tahta atau raja yang memakai mahkota emas. Mungkin kita hanya melihatnya di televisi atau di film-fim kerajaan. Tetapi sekarang kita diperkenalkan pada sosok Raja yang sangat berbeda. Dia adalah Sang Raja yang penuh cinta. Dia tidak memerintah dengan tangan besi, melainkan dengan hati seorang gembala. Dia tidak mengumpulkan harta untuk diri-Nya, melainkan memberikan diri-Nya bagi rakyat-Nya.

Isi
Dalam bacaan pertama dari nabi Yehezkiel, kita melihat latar belakang bangsa Israel yang kelam. Para pemimpin Israel saat itu telah gagal melindungi rakyatnya. Pada masa Timur Kuno, gelar “gembala” bukan sekadar sebutan bagi penjaga ternak, melainkan sebuah atribut luhur bagi seorang raja yang seharusnya mengayomi rakyatnya. Namun, tragedi kehancuran yang terjadi kemudian seolah merobek tirai yang selama ini menutupi kebusukan para penguasa Israel. Alih-alih menjadi pelindung bagi mereka yang ringkih, para pemimpin ini justru menjelma menjadi penindas yang hanya memikirkan diri sendiri. Ketamakan mereka membuat rakyat terlantar dan tercerai-berai, membiarkan bangsa tersebut menjadi mangsa empuk bagi kekuatan asing. Di saat rakyat menderita, para penguasa justru sibuk menimbun kekayaan. Kini, kemuakan telah mencapai puncaknya, pola kepemimpinan yang abai dan penuh korupsi ini tidak lagi memiliki tempat untuk dibiarkan. Di tengah kegelapan itu muncul sebuah respons luar biasa dari Sang Raja Sejati. Melalui firman-Nya di ayat 11, Allah menegaskan janji yang sangat pribadi, “Sesungguhnya Aku sendiri yang akan memperhatikan domba-dombaku dan mencarinya.” Raja kita bukanlah penguasa yang angkuh, Ia adalah Raja yang rela “turun takhta.” Ia tidak berdiam diri di kemegahan istana menunggu rakyat datang bersujud. Sebaliknya, Ia melangkah turun ke lembah-lembah yang paling kelam, menghampiri sudut-sudut hidup di mana umat-Nya merasa terasing, terpuruk dalam dosa, dan hancur berkeping-keping. Mungkin hari ini saudara juga sedang merasa “tercerai-berai.” Entah karena badai dalam keluarga, himpitan ekonomi, atau beban dosa yang terasa menyesakkan. Jika demikian, dengarlah bisikan janji-Nya. Allah datang bukan untuk menghakimi, melainkan untuk membalut setiap luka dan memberikan kekuatan pada raga yang sakit. Sebab pada akhirnya, cinta Sang Raja adalah cinta yang memulihkan seutuhnya.

Cinta kasih Allah ini juga tidak terpisahkan dari keadilan yang tegas, di mana Ia secara eksplisit mengintervensi realitas sosial untuk menghukum para penguasa “gemuk dan kuat” yang telah menindas sesamanya. Tindakan Allah ini melampaui sekadar urusan spiritual antara Tuhan dan manusia, melainkan turut membedah ketimpangan hubungan antar sesama dengan menghakimi mereka yang menggunakan kekuatan ekonomi dan sosial untuk menindas kaum yang lemah. Sebagai jawaban atas kegagalan sistemik para pemimpin duniawi tersebut, Allah menjanjikan kehadiran sosok “Gembala Tunggal” dari garis keturunan Daud yang menjadi simbol harapan mesianis di masa depan. Dalam kacamata iman Kristen, janji pemulihan ini akhirnya menemukan muara dan penggenapan sempurnanya pada diri Yesus Kristus, Sang Raja sekaligus Gembala Baik yang memerintah dengan keadilan sejati.

Apabila nabi Yehezkiel menggambarkan Sang Raja sebagai gembala yang rela turun takhta demi mencari domba yang hilang, maka Rasul Paulus dalam suratnya kepada jemaat di Efesus melengkapi gambaran itu dengan kemegahan Sang Raja yang Agung. Paulus berdoa dengan sungguh-sungguh agar mata batin umat disinari oleh Roh Hikmat untuk bisa mengenal Allah dengan benar. Ia rindu agar kita mampu menangkap seberkas saja dari betapa dahsyatnya kuasa Allah, kuasa yang begitu perkasa hingga mampu memutus belenggu maut dan membangkitkan Kristus dari kematian. Kemegahan ini bukanlah sekadar simbol. Sebagaimana yang tertulis dalam Efesus 1:22-23, Allah telah meletakkan seluruh alam semesta, tanpa terkecuali tepat di bawah kaki Kristus. Ia telah dinobatkan sebagai Kepala atas segala sesuatu, memegang kendali penuh atas sejarah manusia, termasuk atas Gereja yang menjadi tubuh-Nya. Lalu, apa makna kedaulatan absolut ini bagi hidup kita yang sering kali diliputi kecemasan? Ini berarti Raja yang kita sembah bukanlah penguasa yang lemah atau tak berdaya menghadapi kekacauan dunia. Ia memang penuh cinta, namun cinta-Nya itu ditopang oleh kuasa yang tak terbatas. Berbeda dengan penguasa dunia yang sering kali menggunakan kekuatan untuk menindas dan mengintimidasi, Sang Raja Sejati menggunakan otoritas-Nya untuk memberikan pengharapan bagi mereka yang putus asa. Sebagai rakyat dari kerajaan-Nya, kita tidak lagi memiliki alasan untuk gemetar di hadapan “penguasa-penguasa dunia” atau bayang-bayang kegelapan yang mencoba mengancam kehidupan kita. Mengapa? Karena Raja kita duduk di takhta tertinggi, jauh di atas segala nama, jabatan, atau kekuatan apa pun yang pernah disebut di jagat raya ini. Di dalam dekapan cinta Sang Raja, kita menemukan rasa aman yang hakiki. Sungguh sebuah ketenangan yang luar biasa saat menyadari bahwa kita dicintai sepenuhnya oleh Pribadi yang paling berkuasa di seluruh alam semesta.

Sekarang kita sampai pada bagian yang paling menantang. Bagaimana Sang Raja ini memerintah dan menghakimi? Dalam Injil Matius, Tuhan Yesus menggambarkan penghakiman terakhir. Di balik kemegahan hari penghakiman itu, tersimpan sebuah rahasia Ilahi yang menjungkirbalikkan logika manusia. Sang Raja Agung ternyata hadir di dunia secara inkognito (dari bahasa latin yang artinya menyamar). Ia tidak menampakkan diri dalam jubah kemuliaan yang menyilaukan, melainkan menyembunyikan wajah-Nya di balik rupa mereka yang paling hina, lemah, dan tersisih dari pandangan dunia. Kriteria yang digunakan untuk menguji kesetiaan manusia, Sang Raja tidak bertanya, “Berapa banyak khotbah yang kamu dengar?” atau “Seberapa hafal kamu isi Alkitab?” akan tetapi kriteria penghakiman-Nya adalah bagaimana kita memperlakukan orang yang paling hina? Menunjukkan belas kasih yang nyata: sepotong roti bagi mereka yang kelaparan, pelukan hangat bagi orang asing yang tak punya tempat berteduh, serta kehadiran yang menghibur bagi mereka yang terisolasi dan terlupakan di balik jeruji besi. Melalui narasi ini, Tuhan Yesus sedang menunjukkan bahwa Ia meleburkan diri-Nya sepenuhnya ke dalam penderitaan manusia. Dengan cara yang misterius namun nyata, setiap sentuhan kasih dan tindakan tulus yang kita tujukan kepada sesama yang sedang menderita, secara otomatis menjadi sebuah pelayanan langsung yang menyentuh tahta surgawi. Memberi kepada yang paling hina berarti melayani Sang Raja itu sendiri.

Drama di hadapan tahta agung ini mencapai puncaknya ketika kedua belah pihak terhenyak dalam keterkejutan yang kontras. Kelompok “domba” terheran-heran karena mereka melayani sesama secara spontan tanpa menyadari bahwa setiap tindakan kasih itu adalah pelayanan langsung kepada Tuhan, sebuah gaya hidup yang penuh ketulusan, jauh dari motif sekadar mencari “tiket ke surga.” Sebaliknya, kelompok “kambing” terjebak dalam dosa kelalaian yang tragis, di mana mereka tidak dihukum karena kejahatan aktif seperti membunuh atau mencuri, melainkan karena kegagalan nurani dalam mengenali kehadiran Tuhan di balik wajah orang-orang yang menderita. Hal ini pada akhirnya menegaskan bahwa Kerajaan Allah adalah warisan bagi mereka yang imannya mampu menembus batas ego untuk melayani sesama, membuktikan bahwa keselamatan kekal merupakan konsekuensi logis dari bagaimana seseorang merespons kehadiran Kristus yang menyamar di tengah penderitaan dunia.

Penutup
Hari ini kita telah melihat kasih yang begitu luar biasa dari Sang Raja yang penih cinta. Sang Raja yang kita sembah telah menuntaskan bagian-Nya dengan sempurna bagi hidup kita. Mengakhiri kalender liturgi kita saat ini, marilah kita renungkan kembali jejak-Nya. Sebagaimana nubuat Yehezkiel, Ia adalah Gembala yang tidak membiarkan kita hilang ditelan kegelapan, melainkan terus mencari hingga kita ditemukan. Melalui surat Efesus, kita pun diingatkan bahwa Ia memerintah dengan kuasa agung yang menjamin bahwa masa depan kita aman dalam genggaman-Nya. Bahkan, di dalam Injil Matius, Ia dengan rendah hati memberikan kita kehormatan luar biasa, sebuah kesempatan untuk melayani tahta-Nya melalui wajah sesama kita yang menderita.

Kini, pertanyaan itu bergema di dalam batin kita masing-masing: “Apakah Tuhan Yesus benar-benar telah bertakhta sebagai Raja di singgasana hati kita?” Sebab, jika Ia adalah Raja kita, maka hidup kita harus menjadi cermin yang memantulkan nilai-nilai kerajaan-Nya, sebuah kehidupan yang dipenuhi oleh belas kasihan yang tulus, keadilan, dan kepedulian yang tak bertepi kepada mereka yang terabaikan. Oleh karena itu, mari kita membuat sebuah komitmen yang hidup. Saat kita melangkah keluar dari gereja ini dan kembali ke rutinitas dunia, bukalah mata hati lebar-lebar. Carilah “Kristus yang sedang menyamar” di sekitar kita. Mungkin Ia sedang hadir dalam sosok tetangga yang dirundung kesepian, rekan kerja yang sedang terhimpit beban stres yang berat, atau orang asing yang sangat membutuhkan pertolongan sederhana dari kita. Ketahuilah, saat kita memutuskan untuk berhenti sejenak dan mengulurkan tangan bagi mereka, pada detik itulah kita sebenarnya sedang sujud menyembah Sang Raja Semesta Alam. Pelayanan kita kepada mereka adalah ibadah yang sejati di hadapan takhta-Nya. Amin. [M@ul].

 

Pujian: KJ. 5  Tuhan Allah Nama-Mu

 

Rancangan Khotbah: Basa Jawi
(Punika namung rancangan khotbah, saged dipun kembangaken miturut konteks pasamuwan piyambak)

Pambuka
Wonten ing dinten punika pasamuwan-pasamuwan sami mengeti dinten “Minggu Kristus Raja.” Punika minangka minggu pungkasan kalender gerejawi sakderengipun kita mlebet wonten ing mangsa Adven. Nanging, nalika kita mireng tembung “Raja”, punapa ingkang wonten ing penggalih kita? Mbok manawi kita nggambaraken sosok panguwaos ingkang ngagem makutha saking emas, lenggah wonten ing dhampar kencana ingkang inggil, dipun ampingi dening para prajurit, saha paring dhawuh kanthi tegas. Kangge kita ingkang gesang wonten ing jaman modern lan negari demokrasi punika, babagan “Raja” saestunipun rumaos aneh lan asing. Kapan pungkasan kita mirsani raja ingkang saestu lenggah wonten ing dhampar utawi raja ingkang ngagem makutha emas? Mbok manawi kita namung saged mirsani wonten ing TV utawi film-film karajan kemawon. Ananging, ing dinten punika kita dipun tepangaken kaliyan sosok Raja ingkang benten. Panjenenganipun inggih punika Sang Raja ingkang kebak ing katresnan. Panjenenganipun mboten nguwaosi kanthi tangan wesi, nanging mawi penggalih kados dene pangon. Panjenenganipun mboten ngempalaken bandha donya kagem dhiri pribadi, nanging malah masrahaken dhirinipun kagem karahayon umatipun.

Isi
Wonten ing waosan sepisan saking nabi Yehezkiel, kita saged mirsani kawontenan bangsa Israel ingkang peteng. Para pangarsa Israel nalika semanten sampun gagal ngayomi rakyatipun. Wonten ing jaman Timur Kuno, sebutan “Pangon” punika sanes namung kangge tiyang ingkang nenggani kewan ternak, nanging minangka gelar luhur kangge satunggaling Raja ingkang samesthinipun nresnani rakyatipun. Nanging, prastawa karisakan bangsa Israel salajengipun kados mbikak wadinipun para panguwaos Israel. Tinimbang dados pangayom kangge umat ingkang ringkih, para pangarsa punika malah dados panindhes ingkang namung mikiraken dhirinipun pribadi. Para pangarsa ingkang murka njalari para umat kasingkir saha katundhung saking ayemipun gesang, temahan bangsa punika gampil dipun jajah dening kakiyatan asing. Nalika rakyat nandhang sangsara, para panguwaos malah sibuk ngempalaken bandha donya. Kepemimpinan ingkang mboten peduli saha kebak korupsi punika mboten saged dipun lajengaken malih. Ing satengahipun pepeteng wonten walesan ingkang elok saking Sang Raja Sejati. Lumantar pangandikan-Ipun ing ayat 11, Gusti Allah paring prasetya, “Ingsun piyambak bakal migatosake marang wedhus-wedhusingSun lan bakal Sunpadosi.” Panjenenganipun mboten namung kendel wonten ing kraton ingkang megah ngrantos rakyat sowan sujud. Nanging kosok wangsulipun, Panjenenganipun karsa mandhap dhumateng jurang-jurang ingkang peteng, madosi umat-Ipun ingkang rumaos kasingkir, ambruk amargi dosa, saha ajur mumur. Mbok manawi dinten punika kita ugi rumaos “kececeran.” Mbok bilih amargi prahara wonten ing kulawarga, masalah ekonomi, utawi momotan dosa ingkang nyesekaken dada. Menawi mekaten, sumangga dipun pirengaken prasetyanipun. Gusti Allah rawuh mboten kangge ngadili, nanging kangge mblebed saben tatu saha paring kiyat dhateng raga ingkang sakit. Awit katresnan Sang Raja punika katresnan ingkang mulihaken sawetahipun.

Katresnanipun Gusti Allah punika ugi mboten saged dipun pisahaken saking kaadilan ingkang teges. Gusti Allah karsa rawuh kanthi nyata wonten ing satengahing gesang manungsa kangge paring paukuman dhateng para panguwaos ingkang “lemu saha kiyat” lan sampun nindhes sesaminipun. Lampahipun Gusti punika mboten namung babagan urusan kasukman (spiritual), Gusti kaliyan manungsa kemawon, nanging ugi prekawis kahanan sosial ingkang mboten adil. Gusti Allah badhe ngadili sinten kemawon ingkang ndamel kakiyatan ekonomi saha drajat sosialipun namung kangge nganiaya tiyang-tiyang ingkang ringkih. Minangka wangsulan saking risakipun sistem kepemimpinan donya punika, Gusti Allah paring prasetya babagan rawuhipun sosok “Pangon Tunggal” saking garis katurunan Dawud, ingkang dados simbol pangajeng-ajeng Mesianis wonten ing tembe wingking. Wonten ing kapitadosan Kristen, prasetya babagan pamulihan punika pungkasanipun manggihaken kasampurnan wonten ing pribadi Gusti Yesus Kristus. Panjenenganipun inggih punika Sang Raja ugi Pangon ingkang sae, ingkang nggadhahi kuwaos kanthi kaadilan ingkang sejati.

Menawi nabi Yehezkiel nggambaraken Sang Raja kados dene pangon ingkang karsa madosi menda ingkang ical, Rasul Paulus wonten ing seratipun dhateng pasamuwan ing Efesus nggenepi gambaran punika kanthi kamulyan Sang Raja ingkang Maha Agung. Rasul Paulus ndedonga kanthi saestu supados manah umat dipun padhangi dening Roh Hikmat, temahan saged wanuh dhumateng Gusti kanthi leres. Panjenenganipun kagunggan kuwaos ingkang ageng sanget temahan saged medhot blenggu pejah saha wunguaken Sang Kristus saking seda. Kamulyan punika sanes namung simbol kemawon. Kados ingkang kaserat wonten ing Efesus 1:22-23, Gusti Allah sampun maringaken sadaya titah wonten ing sangandhapipun Sang Kristus. Panjenenganipun sampun dados sesirah saking sadaya prekawis ugi dhumateng pasamuwan ingkang dados sariran-Ipun. Lajeng, punapa tegesipun panguwaos ingkang ageng punika kangge gesang kita ingkang asring dipun kuwaosi kaliyan raos ajrih lan sumelang? Punika ateges Raja ingkang kita sembah sanes panguwaos ingkang ringkih utawi mboten nggadhahi daya nalika ngadhepi karibetaning donya. Panjenenganipun pancen kebak katresnan, nanging katresnanipun dipun sengkuyung dening panguwaos ingkang mboten wonten watesipun. Benten kaliyan panguwaos donya ingkang asring ngginakaken kakiyatan kangge nindhes lan meden-medeni, Sang Raja Sejati ngagem panguwaosipun kangge paring pangajeng-ajeng dhateng para umat ingkang semplah manahipun. Minangka kagunganipun, kita mboten nggadhahi alesan malih kangge ajrih wonten ing ngajengipun “panguwaos-panguwaos donya” utawi pepeteng ingkang nyobi ngganggu gesang kita. Kenging punapa? Awit Raja kita lenggah wonten ing dhampar ingkang paling inggil, tebih wonten ing nginggilipun sadaya asma, jabatan, utawi kakiyatan punapa kemawon ingkang nate kasebat wonten ing jagad raya punika. Wonten ing katresnanipun Sang Raja, kita manggihaken raos ayem ingkang sajati.

Sapunika kita dumugi wonten ing perangan ingkang paling awrat. Kados pundi Sang Raja punika nggadhahi kuwaos saha paring paukuman? Wonten ing Injil Matius, Gusti Yesus nggambaraken babagan pengadilan pungkasan. Sang Raja Agung pranyata rawuh wonten ing donya kanthi cara “inkognito” (basa latin: ingkang artosipun nyamar.) Panjenenganipun mboten ngetingalaken Sariranipun mawi ageman kamulyan ingkang ngedap-edapi, nanging malah ngetingal wonten ing rupa-rupa tiyang ingkang paling asor, ringkih, saha dipun singkiraken dening donya. Wonten ing paugeran (kriteria) ingkang dipun agem kangge nguji kasetyanipun manungsa, Sang Raja mboten dangu: “Wis pira akehe khotbah sing kokrungokake?” utawi “Sepira apalmu marang isine Kitab Suci?” Nanging, paugeran paukumanipun inggih punika: kados pundi kita nresnani sesami ingkang paling asor? Ngetingalaken raos welas asih ingkang nyata: kados ta paring sakedhik roti kangge tiyang ingkang kaluwen, rawuh paring panglipur kangge para sederek ingkang kasingkir lan dipun supekaken wonten ing sakjeroning kunjara. Saking punika, Gusti Yesus nedahaken bilih Panjenenganipun nunggil wonten ing kasangsaranipun manungsa. Saben katresnan saha pandamelan ingkang tulus dhateng sesami ingkang nandhang sangsara, punika wujud peladosan kita wonten ing dhampar kaswargan. Paring pambiyantu dhumateng tiyang ingkang paling asor ateges kita paring peladosan kagem Sang Raja piyambak.

Prastawa wonten ing ngajengipun dhampar agung punika dumugi wonten ing pungkasan nalika sadaya pihak sami kaget kanthi kahanan ingkang benten. Kelompok “wedhus gembel” rumaos nggumun amargi piyambakipun sampun ngladosi sesami kanthi tulus saha prasaja, tanpa ngrumaosi bilih saben pandamelan katresnan punika pranyata peladosan dhumateng Gusti. Punika nggambaraken lampahing gesang ingkang kebak katulusan, tebih saking pepenginan, namung madosi “tiket dhateng swarga”. Kosokwangsulipun, kelompok “wedhus jawa” kajebak wonten ing dosa kelalaian ingkang sanget nrenyuhaken. Piyambakipun mboten dipun ukum amargi nindakaken piawon kados ta mejahi tiyang utawi nyolong, nanging amargi gagal kangge mangertosi rawuhipun Gusti wonten ing tiyang-tiyang ingkang nandhang sangsara. Prekawis punika negesaken bilih Kratoning Allah punika warisan kangge para tiyang ingkang kapitadosanipun mboten egois lan karsa ngladosi sesami. Punika ngetingalaken bilih kawilujengan langgeng punika minangka woh saking tiyang ingkang paring wangsulan dhumateng rawuhipun Sang Kristus ingkang nyamar wonten ing satengahipun kasangsaran donya.

Panutup
Wonten ing dinten punika, kita sampun mirsani Sang Raja ingkang kebak ing katresnan. Sang Raja ingkang kita sembah sampun ngrampungaken pakaryanipun kanthi sampurna kangge gesang kita. Mungkasi kalender gerejawi wekdal punika, sumangga kita mirsani malih dhawuhipun Gusti. Kadosdene pameca saking nabi Yehezkiel, Panjenenganipun inggih punika Sang Pangon ingkang mboten negakaken kita ical dipun kuwaosi pepeteng, nanging tansah madosi ngantos kita kapanggih. Saking serat Efesus, kita dipun engetaken bilih Panjenenganipun kagungan kuwaos agung ingkang njamin bilih tembe wingking kita aman wonten ing astan-Ipun. Malah wonten ing Injil Mateus, kita kaparingan wekdal utawi kesempatan kangge ngladosi dhampar-Ipun lumantar sesami kita ingkang nandhang sangsara.

Sakmangke, pitakenan wonten ing manah kita piyambak-piyambak “Punapa Gusti Yesus saestu sampun lenggah minangka Raja wonten ing manah utawi gesang kita?” Awit, menawi Panjenenganipun saestu dados Raja ing manah kita, gesang kita kedah ngetingalaken nilai-nilai Kraton Swarga, inggih punika gesang ingkang kebak welas asih ingkang tulus, kaadilan, saha raos preduli ingkang mboten wonten watesipun dhumateng sesami ingkang ringkih lan kasingkiraken. Awit saking punika, sumangga nalika kita medal saking greja lan wangsul dhateng pakaryan saben dinten, kita dipun ajak madosi “Sang Kristus ingkang nyamar” wonten ing sakiwa tengen kita. Mbok manawi Panjenenganipun rawuh wonten ing sosok tanggiteparo ingkang nembe kasisahan, rencang nyambut damel ingkang ngalami stres ingkang awrat, utawi tiyang asing ingkang mbetahaken pitulungan saking kita. Sumangga kita mangertosi, nalika kita purun kendel sakedhap saha paring asta dhateng sesami kita punika, wonten ing wekdal punika, sejatosipun kita nembe sujud nyembah Sang Raja Semesta Alam. Peladosan kita dhateng para sesami punika inggih minangka pangabekti kita ingkang sejati. Amin. [M@ul].

 

Pamuji: KPJ. 28  Suci, Suci, Suci

Renungan Harian

Renungan Harian Anak